Ogólnopolski Związek Zawodowy
Pracowników Transportu
Rada Krajowa

Urlop na żądanie w 2021 roku


2021 urlop na żądanie

Urlop na żądanie w 2021 roku przysługuje bez zmian. Ile dni przyznaje Kodeks pracy? Kiedy możliwa jest odmowa pracodawcy? Czy ważny jest powód i forma wniosku? Czy jest płatny? Jakie są zasady korzystania z urlopu na żądanie?

 

Urlop na żądanie a urlop wypoczynkowy to to samo. Urlop na żądanie jest częścią urlopu wypoczynkowego przysługującego danemu pracownikowi w danym roku kalendarzowym. Różnicą jest tryb wnioskowania o urlop na żądanie. Co do zasady, zgodnie z Kodeksem pracy, urlopu wypoczynkowego udziela się zgodnie z planem urlopów, który ustala się na początku roku lub dla mniejszych okresów czasu. Urlop na żądanie pozwala na skorzystanie z wolnego w nagłym wypadku, kiedy np. w ostatniej chwili okazało się, że pracownik musi w tym dniu coś załatwić i potrzebuje wolnego. Urlop na żądanie jest to więc taki urlop, który nie został uwzględniony w planie urlopów.

Czy jest płatny?

Tak, urlop na żądanie jest płatny tak samo jak cały urlop wypoczynkowy. Za czas urlopu wypoczynkowego pracownik otrzymuje takie wynagrodzenie, jakie otrzymałby, gdyby w tym czasie pracował. 

Czy trzeba podać powód?

Nie, Kodeks pracy nie nakłada na pracownika obowiązku uzasadnienia urlopu na żądanie. Warto jednak zaznaczyć, że podanie powodu nieobecności w pracy może wpłynąć pozytywnie na relacje z pracodawcą.

Ile dni?

Urlop na żądanie przysługuje w wymiarze 4 dni na rok kalendarzowy (art. 1672 KP). Jeśli pracownik nabył prawo do 26-dniowego urlopu wypoczynkowego z dniem 1 stycznia 2021 r. to do 31 grudnia 2021 r. może 4 z tych wszystkich dni wykorzystać w trybie urlopu na żądanie.

Ważne:

Każdy wykorzystany dzień urlop na żądanie pomniejsza pulę dni urlopu wypoczynkowego w danym roku o jeden dzień.

Czy niewykorzystany przechodzi na następny rok?

Niewykorzystanie 4 dni urlopu na żądanie w 2021 r. nie powoduje przeniesienia ich na 2022 r. Przejdą one jako „zwykły” urlop wypoczynkowy, który pracownik będzie musiał wykorzystać do 30 września 2022 r. W nowym roku czyli 2022 r. pracownik ponownie będzie miał prawo do 4 dni urlopu na żądanie.

Kiedy zgłosić?

Uznaje się, że urlop na żądanie należy zgłosić przed rozpoczęciem pracy w danym dniu. Można zrobić to np. dzień wcześniej, ale można zawnioskować o wolne jeszcze tego samego dnia, na który planuje się urlop. Ważne jednak, aby zrobić to przed godziną rozpoczęcia pracy zgodnie z harmonogramem pracy (Wyrok Sądu Najwyższego I PK 128/06, OSNP 2007/23–24/346).

PRZYKŁAD

Pani Elżbieta otrzymała w nocy wiadomość, że pilnie musi stawić się w innej miejscowości z przyczyn osobistych. O 7:30 rano zadzwoniła do przełożonego i poinformowała go o potrzebie wzięcia urlopu na żądanie. Zgodnie z harmonogramem pracy dzień pracy zaczyna o godzinie 8:00. Przełożony zaakceptował jej wniosek.

Należy zaznaczyć, że w danym zakładzie pracy można ustanowić w regulaminie czy praktyce nawet późniejszy termin na zgłoszenie urlopu na żądanie. Przepisy wewnątrzzakładowe zawsze można ustanowić na korzyść pracownika względem Kodeksu pracy – nigdy na niekorzyść.

Jak zgłosić wniosek?

Kodeks pracy nie określa formy złożenia wniosku. Ważne, aby zgłosić chęć skorzystania z urlopu na żądanie przed godziną rozpoczęcia pracy w danym dniu. Można to zrobić na różne sposoby:

  • telefonicznie,
  • smsem,
  • e-mailem,
  • pisemnie,
  • osobiście.

Z punktu widzenia pracownika zawsze jednak bezpieczniej jest złożyć pisemny wniosek. Warto zadbać o to dla celów dowodowych.

Czy pracodawca może odmówić udzielenia urlopu na żądanie?

Co do zasady pracodawca ma obowiązek zgadzać się na wnioski o urlop na żądanie. Sąd Najwyższy dopuszcza jednak możliwość odmowy udzielenia urlopu. Usprawiedliwieniem odmowy może być sytuacja, gdy nieobecność pracownika zaszkodziłaby interesom firmy i kolidowałaby z koniecznością zapewnienia normalnego toku pracy (Wyrok SN II PK 123/09, OSNP 2011/11–12/148).

PRZYKŁAD

W zakładzie pracy zatrudniającym 10 pracowników 6 z nich jest nieobecnych z powodu kwarantanny lub izolacji. Jeden z 4 pozostałych pracowników zgłasza chęć skorzystania z urlopu na żądanie. Pracodawca odmawia ze względu na brak kadry i konieczność zapewnienia normalnego toku pracy. Pracownik musi podporządkować się decyzji pracodawcy.

Oczywiste jest również, że pracodawca może odmówić urlopu na żądanie, jeśli pracownik nie dotrzymał terminu jego złożenia, a więc zgłosił chęć skorzystania z urlopu już po rozpoczęciu dnia pracy.

Co więcej, nawet jeśli pracodawca się zgadza, pracownik zawsze musi poczekać na jego odpowiedź. Wzięcie wolnego bez akceptacji przełożonego może skutkować nieusprawiedliwioną nieobecnością w pracy. Stanowi to podstawę do upomnienia pracownika czy nałożenia na niego kary porządkowej.

W całości czy w częściach?

Prawo nie zakazuje skorzystania z kilku dni urlopu na żądanie pod rząd. Jeśli nagła sytuacja zmusza pracownika do pozostania przez np. 3 dni bez możliwości przemieszczania się do pracy, może wykorzystać urlop na żądanie w takim właśnie wymiarze.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dziennik Ustaw rok 2020 poz. 1320).

Autor: Emilia Panufnik

Artykuł jest fragmentem publikacji zamieszczonej na portalu INFOR.pl całość artykułu znajdziesz tutaj.

Udostępnij post

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on telegram
Share on vk
Share on mix
Share on skype
Share on email

Zapisz się do naszego newslettera

Odwiedź nasz profil Facebook

Facebook Pagelike Widget

Polecamy ten portal

poradnik związkowca

Polecamy hosting

Archiwum