Logo OZZPT
ikona
Nasze Motto:
Twój problem, Naszym problemem
Dołącz do Nas, razem możemy więcej

Zabezpieczenie dla wybranych?


Regulamin pracy

Działacze związkowi i kobiety w ciąży zyskają silniejszą ochronę przed bezprawnym zwolnieniem. Ale przez to mogą ją stracić pozostali zatrudnieni.

Pracownik szczególnie chroniony (np. szef związku lub pracownica w ciąży albo na urlopie macierzyńskim), który odwoła się od zwolnienia, będzie mógł wnioskować do sądu, aby ten nakazał jego dalsze zatrudnianie aż do momentu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy. Tak wynika z rządowego projektu ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary. Teoretycznie nowe przepisy poprawią więc sytuację zatrudnionych. Ale w praktyce mogą wzmocnić pozycję tylko tych ze szczególnymi uprawnieniami, a jednocześnie ograniczyć ochronę pozostałych pracowników. Ci ostatni – po zmianie prawa – w razie bezprawnego zwolnienia nie będą mogli już wnioskować o udzielenie im przez sąd zabezpieczenia (nakazania zatrudnienia aż do prawomocnego wyroku).

Jest wątpliwość

Możliwość zabezpieczenia roszczeń w postępowaniu cywilnym przewiduje art. 730 k.p.c. Sąd może go udzielić przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Żaden przepis nie zakazuje jego stosowania w sprawach z zakresu prawa pracy, ale żaden też tego nie potwierdza. Faktem jest jednak, że z tego rozwiązania korzystają pracodawcy. Wnioskują o udzielenie zabezpieczenia np. w razie podejrzenia, że planowany przez pracowników strajk ma być przeprowadzony nielegalnie (w ten sposób chcą powstrzymać załogę przed protestem). W ostatnim czasie rozwiązanie takie zastosował m.in. LOT. Skoro zatem pracodawca może korzystać z zabezpieczenia, to wydaje się, że jego udzielenia mogą też żądać pracownicy (np. jeśli uważają, że ich zwolnienie z pracy było ewidentnie bezprawne i chcą kontynuować zatrudnienie aż do momentu, gdy niezgodne z prawem działanie firmy potwierdzi sąd).

– Przypadki stosowania zabezpieczenia w razie zapowiedzi przeprowadzenia strajków powodują, że rozszerza się zakres stosowania tego rozwiązania – potwierdza prof. Monika Gładoch, radca prawny z kancelarii M. Gładoch Specjaliści Prawa Pracy.

Wskazuje, że udzielenie zabezpieczenia w razie bezprawnego wypowiedzenia umowy o pracę wydaje się niedopuszczalne, bo sąd w takim przypadku powinien orzec o bezskuteczności wymówienia (czyli przesądzić o tym, że zwolnienie było bezprawne jeszcze przed upływem okresu wypowiedzenia).

– Ale już np. przy zwolnieniu w trybie dyscyplinarnym z rażącym naruszeniem prawa trzeba brać pod uwagę taką możliwość – dodaje.

 

Przywrócenie do pracy
fot.: Roszczenia związane z nieprawidłowym zwolnieniem. / Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

 

Czyli pracownik, który uzna, że zwolniono go bez wypowiedzenia z ewidentnym naruszeniem przepisów, może starać się o udzielenie mu zabezpieczenia (dopuszczenie go do pracy aż do momentu, gdy sąd rozstrzygnie o legalności zwolnienia).

– Ocena tej kwestii nie jest łatwa. Wydaje się, że pracownik nie może wnioskować o udzielenie zabezpieczenia, bo pełny katalog jego roszczeń w razie bezprawnego zwolnienia określa kodeks pracy. Na dodatek może ich dochodzić na korzystnych warunkach – nie musi wykazywać winy pracodawcy ani związku przyczynowo-skutkowego między nią i zwolnieniem. To wyjątek w szeroko rozumianych stosunkach cywilnoprawnych – tłumaczy Sławomir Paruch, radca prawny i partner w kancelarii Raczkowski Paruch.

Wskazuje, że skoro k.p. w tak korzystny i wyczerpujący sposób określa roszczenia pracownika, to nie ma podstawy do sięgania po rozwiązania zawarte w k.p.c. (czyli zabezpieczenie).

– Ale nie można tego wykluczyć. Udzielenie zabezpieczenia jest bowiem roszczeniem procesowym, a nie materialnoprawnym, jak te przewidziane w k.p. – dodaje mec. Paruch.

Czyli jego zastosowanie na korzyść pracownika nie byłoby niezgodne z – teoretycznie wyczerpującymi – regulacjami k.p. Na dodatek w praktyce przyczyniłoby się do realizacji celów roszczeń przewidzianych w kodeksie pracy. Skoro postępowania o uznanie zwolnienia za bezprawne trwają latami, to zabezpieczenie (możliwość kontynuacji pracy aż do wyroku) realnie chroni pracowników. Dzięki niemu przez długi czas procesu wciąż mogą pracować i otrzymują pensję.

Mniej uprawnionych?

Skoro nie można wykluczyć, że pracownicy mają obecnie prawo starać się o udzielenie zabezpieczenia, to przewidziana we wspomnianym projekcie zmiana przepisów k.p.c. wielu z nich takiego uprawnienia pozbawi. Jeśli nowa ustawa wejdzie w życie, to k.p.c. będzie już wyraźnie wskazywał, że o udzielenie zabezpieczenia przez nakazanie dalszego zatrudnienia aż do wyroku mogą wnioskować pracownicy szczególnie chronieni, czyli np. członek zarządu związku zawodowego, kobieta w ciąży albo na urlopie macierzyńskim. Tym samym tylko im przysługuje takie uprawnienie.

– Ogół zatrudnionych nie może być więc zadowolony z tej planowanej zmiany przepisów. Przesądza ona, że zabezpieczenia udzielać można tylko osobom szczególnie chronionym – wskazuje prof. Gładoch.

Podkreśla, że np. w ustawodawstwie niemieckim takie uprawnienie przysługuje wszystkim pracownikom.

– W Polsce będzie przysługiwało przede wszystkim działaczom związkowym. Ustawodawca posługuje się terminem „szczególnie chronieni”, ale w praktyce z nowego przywileju korzystać będą głównie związkowcy – dodaje.

Zdaniem mec. Parucha zmienić może się też dotychczasowe orzecznictwo.

– W ostatnich latach związkowcy coraz częściej przegrywali sprawy o przywrócenie do pracy ze względu na – ich zdaniem – bezprawne zwolnienie. To, że przepisy zagwarantują im możliwość przebywania na terenie firmy i kontynuowania swojej działalności związkowej w trakcie postępowania, może wpływać na ostateczne rozstrzygnięcia sądów – podsumowuje ekspert. 

Autor: Łukasz Guza

Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Udostępnij ten post

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on print
Share on email

Dodaj Komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Polub nasz profil Facebook

Kalendarium wpisów

Luty 2019
P W Ś C P S N
« Sty    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728  
control 427510 1920 300x199 - Zabezpieczenie dla wybranych?