logo ozzpt 15 lat
ikona
Nasze Motto:
Twój problem, Naszym problemem!
Dołącz do Nas, razem możemy więcej!
OZZPT Twoim Związkiem!

Złagodzony limit wysokości odpraw i odszkodowań


coronawirus kobieta z maseczką

Ograniczenie świadczeń wypłacanych zwalnianym pracownikom nie dotyczy tych zagwarantowanych np. w układzie zbiorowym lub umowie. Nie obejmuje też rekompensat za bezprawne zwolnienie. Tak wynika z wyjaśnień resortu pracy.

 

Limit odpraw, odszkodowań i świadczeń związanych z zakończeniem zatrudnienia obowiązuje od 24 czerwca 2020 r. Firma, która np. odnotuje odpowiedni spadek obrotów, w okresie stanu epidemii może wypłacić zwolnionemu maksymalnie 26 tys. zł. Przepisy tzw. tarczy 4.0, czyli ustawy z 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (Dz.U. poz. 1086), które wprowadziły takie rozwiązanie, są jednak wyjątkowo niejasne. Nowe regulacje od początku wzbudzały wątpliwości interpretacyjne. DGP zadał pytania w tej sprawie Ministerstwu Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS). Poniżej przedstawiamy odpowiedzi resortu na najważniejsze zagadnienia.

ŚWIADCZENIA Z UKŁADÓW, POROZUMIEŃ, REGULAMINÓW, UMÓW

Zgodnie z art. 15gd ustawy COVID-19 (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) limit 10-krotności płacy minimalnej dotyczy odpraw, odszkodowań i innych świadczeń związanych z zakończeniem zatrudnienia, jeśli przepisy przewidują obowiązek ich wypłacenia. Czy ograniczenie to obejmuje jedynie odprawy, odszkodowania i świadczenia przewidziane w przepisach powszechnie obowiązujących (np. odprawę z tzw. ustawy o zwolnieniach grupowych) czy także te zagwarantowane w przepisach wewnątrzzakładowych (np. układach zbiorowych, porozumieniach zbiorowych, programach dobrowolnych odejść z firmy, regulaminach wynagradzania)? Czy obejmuje odprawy, odszkodowania i świadczenia przewidziane w umowach (np. o pracę, zlecenia, o świadczenie usług, o dzieło albo w związku z ustaniem odpłatnego pełnienia funkcji)?

Odpowiedź MRPiPS:

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że art. 15gd ustawy o COVID-19 ma charakter przepisu szczególnego, który został wprowadzony w związku z wystąpieniem stanu pandemii i nie powinien być interpretowany rozszerzająco. Należy mieć na uwadze, że art. 15gd ust. 1 zawiera zwrot „jeżeli przepisy przewidują obowiązek wypłacenia świadczenia”. Sugerowałoby to, że chodzi w tym przypadku o przepisy zawarte w ustawach jako aktach powszechnie obowiązujących. W nich są bowiem zawarte przepisy, natomiast te wewnątrzzakładowe zawierają postanowienia. Ponadto gdyby regulacja art. 15gd miała dotyczyć aktów wewnątrzzakładowych, to powinna odnosić się do obowiązku wypłaty wynikającego z prawa pracy (a nie jedynie do wynikającego ogólnie z „przepisów” – red.). W przypadkach gdy kwestie dotyczące świadczeń z układów zbiorowych lub innych porozumień zbiorowych ustawodawca reguluje w ustawach innych niż k.p., to rozróżnia on podstawę prawną do wypłaty świadczeń wynikających z przepisów prawa oraz tych wynikających z postanowień układowych. Przyjęcie odwrotnej wykładni, zgodnie z którą pod terminem „przepisy” należy również rozumieć postanowienia układów zbiorowych i innych porozumień zbiorowych, mogłoby doprowadzić do ograniczenia wolności rokowań i ingerencji w istniejące autonomiczne źródła prawa pracy. Jednocześnie istniejące już przepisy k.p. pozwalają partnerom społecznym na wprowadzenie mechanizmów korygujących zobowiązania układowe (tzw. porozumienia kryzysowe zawieszające stosowanie zakładowych źródeł prawa pracy). Także umowy o pracę zawierają postanowienia, a nie przepisy.

PIENIĄDZE ZA BEZPRAWNE ZWOLNIENIE PRACOWNIKA

Czy limit 10-krotności płacy minimalnej obejmuje odszkodowania i świadczenia zasądzone w związku z bezprawnym lub nieuzasadnionym zwolnieniem (w tym wynagrodzenie za cały czas pozostawania bez pracy w przypadku przywrócenia do pracy osoby szczególnie chronionej)?

Odpowiedź MRPiPS:

Ustawodawca nie precyzuje, do jakich odszkodowań związanych z rozwiązaniem stosunku pracy ma mieć zastosowanie omawiany przepis. Regulacja art. 15 gd ust. 1 ustawy odnosi się m.in. do odszkodowania wypłacanego przez tego pracodawcę pracownikowi w związku z rozwiązaniem umowy o pracę, jeżeli przepisy przewidują obowiązek wypłacenia świadczenia. Należy zwrócić uwagę, że odszkodowania w razie niezgodnego z prawem rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę, o których mowa m.in. w art. 471 k.p. w związku z art. 45 k.p. i art. 58 k.p. w związku z art. 56 k.p. (zarówno w przypadku wypowiedzenia, jak i dyscyplinarki – red.), przyznawane są na podstawie orzeczenia sądu. Ponadto podstawą ich wypłaty nie jest samo rozwiązanie stosunku pracy, lecz to, że było ono nieuzasadnione lub naruszało przepisy o wypowiedzeniu umowy lub rozwiązaniu jej bez wypowiedzenia. Stanowią one rekompensatę dla pracownika za niezgodne z prawem zwolnienie i sankcję dla pracodawcy za takie działanie. Ograniczenie wysokości takiego odszkodowania lub wynagrodzenia mogłoby zatem prowadzić do premiowania zachowań naruszających prawo i z tego względu nie zasługuje na aprobatę. To samo odnosi się do wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy w razie podjęcia przez pracownika pracy w wyniku sądowego przywrócenia go do pracy. W związku z tym zdaniem ministerstwa ze względu na odmienny charakter zarówno tych odszkodowań, jak i wynagrodzenia, nie wydaje się możliwe objęcie powyższym ograniczeniem świadczeń wypłacanych przez pracodawcę w związku ze stwierdzonym naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę.

ZWOLNIENIE ZWIĄZKOWCA NA KONTRAKCIE CYWILNOPRAWNYM

W razie rozwiązania umowy chronionego działacza związkowego, który nie jest pracownikiem (np. zlecenio biorcy), z naruszeniem przepisów firma musi wypłacić mu rekompensatę (sześciomiesięczne wynagrodzenie). Tak wynika z art. 32 ust. 13 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 263 ze zm.). Czy limit 10-krotności płacy minimalnej obejmuje to świadczenie?

Odpowiedź MRPiPS:

Celem rekompensaty pieniężnej, o której mowa w art. 32 ust. 13 ustawy o związkach zawodowych, nie jest zabezpieczenie interesów majątkowych pracow nika w związku z ustaniem stosunku prawnego będącego podstawą zatrudnienia. Świadczy o tym możliwość dochodzenia odszkodowania lub zadośćuczynienia przenoszącego wysokość rekompensaty. Chodzi o wprowadzenie mechanizmu zabezpieczającego trwałość stosunku prawnego działacza związkowego objętego ochroną. Tym samym rekompensata jako istotnie odczuwalna ekonomiczna dolegliwość dla pracodawcy ma zniechęcać do naruszania art. 32 ust. 1 w sytuacji, w której działaczowi związkowemu niebędącemu pracownikiem nie przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy. Rekompensata jest zatem przykładem „kary ustawowej” i nie podlega ograniczeniom, o których mowa w art. 15gd ustawy o COVID-19.

ZAKRES LIMITU ZE WZGLĘDU NA CZAS NABYCIA ŚWIADCZEŃ

Czy art. 15gd limitujący wysokość odszkodowań i odpraw znajduje zastosowanie także do tych roszczeń pracowniczych, które powstały przed wejściem w życie tego przepisu (a w trakcie stanu zagrożenia epidemicznego)? Innymi słowy – czy obejmuje również pracowników, którzy zostali zwolnieni przed 24 czerwca 2020 r. i toczą spór o wypłatę świadczeń z pracodawcą?

Odpowiedź MRPiPS:

Artykuł 15gd ustawy COVID-19 został dodany przez art. 77 pkt 16 ustawy z 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (Dz.U. poz. 1086). Ustawa ta weszła w życie 24 czerwca 2020 r. Może mieć zatem zastosowanie do wskazanych w art. 15gd świadczeń, co do których pracownik nabywa prawo od tego dnia.

Autor: Łukasz Guza

Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Udostępnij post

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on delicious
Share on telegram
Share on vk
Share on mix
Share on skype
Share on email

Zapisz się do naszego newslettera

Dodaj Komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Nasz profil Facebook

Polecamy ten portal

poradnik związkowca

Polecamy hosting

Kalendarz wpisów

Październik 2020
P W Ś C P S N
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031  

Archiwum

>>>Epidemia koronawirusa nie lekceważ zagrożenia *** Polska: 241 946 osób zarażonych koronawirusem - w dniu dzisiejszym 13 628 nowych przypadków zarażenia koronawirusem; Zmarło, aż 4 351 osób zarażone koronawirusem; Dotychczas wyzdrowiało tylko 109 344 osoby *** Nie lekceważ epidemii! Bądź rozsądny pozostań w domu! Zachowuj higienę - często myj i dezynfekuj ręce! Noś maseczki w miejscach publicznych! Zachowaj odstęp!<<< *** >>>Epidemia koronawirusa nie lekceważ zagrożenia *** Polska: 241 946 osób zarażonych koronawirusem - w dniu dzisiejszym 13 628 nowych przypadków zarażenia koronawirusem; Zmarło, aż 4 351 osób zarażone koronawirusem; Dotychczas wyzdrowiało tylko 109 344 osoby *** Nie lekceważ epidemii! Bądź rozsądny pozostań w domu! Zachowuj higienę - często myj i dezynfekuj ręce! Noś maseczki w miejscach publicznych! Zachowaj odstęp!<<< *** >>>Epidemia koronawirusa nie lekceważ zagrożenia *** Polska: 241 946 osób zarażonych koronawirusem - w dniu dzisiejszym 13 628 nowych przypadków zarażenia koronawirusem; Zmarło, aż 4 351 osób zarażone koronawirusem; Dotychczas wyzdrowiało tylko 109 344 osoby *** Nie lekceważ epidemii! Bądź rozsądny pozostań w domu! Zachowuj higienę - często myj i dezynfekuj ręce! Noś maseczki w miejscach publicznych! Zachowaj odstęp!<<< *** >>>Epidemia koronawirusa nie lekceważ zagrożenia *** Polska: 241 946 osób zarażonych koronawirusem - w dniu dzisiejszym 13 628 nowych przypadków zarażenia koronawirusem; Zmarło, aż 4 351 osób zarażone koronawirusem; Dotychczas wyzdrowiało tylko 109 344 osoby *** Nie lekceważ epidemii! Bądź rozsądny pozostań w domu! Zachowuj higienę - często myj i dezynfekuj ręce! Noś maseczki w miejscach publicznych! Zachowaj odstęp!<<< ***